Datça Palamutbükü Badem Ağacı Altında Çadır-Site Gerilimi: Sayfiye Sınıf Savaşı

I. Knidos Virajları ve Palamutbükü Çakılları

11 Ağustos 1996. Saat 11.30.

Datça yarımadasının virajlı yolları sıcaktan kavruluyordu. Knidos burnuna doğru uzanan dar asfalt yolda zeytin dalları arabalara çarpıyordu.

Palamutbükü koyuna tepeden bakıldığında deniz zümrüt yeşili parıldıyordu.

Akvaryum gibi bir berraklık vardı. Suyun altındaki beyaz yuvarlak çakıl taşları tek tek sayılıyordu.

Koyun hemen arkasında asırlık nurlu badem ağaçları sıralanırdı. Ağaçların dalları dolgun meyvelerle eğilmişti.

Bu sakin vadide 1990’ların başında Knidos Taş Evler Kooperatifi kurulmuştu.

Yirmi dört villadan oluşan butik bir siteydi bu. Sitede emekli yüksek yargıçlar, tıp profesörleri ve eski büyükelçiler yaşardı.

Evler yerel Datça taşından örülmüştü. Bahçeler begonvillerle donatılmıştı.

Sitenin girişinde tahta oymalı bir tabela asılıydı: “Sükunet ve Huzur Sitemizdir”.

Burada gürültü yapmak kesinlikle yasaktı. Radyo dinlemek bile hoş karşılanmazdı.

Saat 11.45’te sitenin yönetim kurulu başkanı Emekli Danıştay Üyesi Cevat Bey verandasında gazetesini katladı.

Gözlüğünü çıkardı. Çakıllı sahile doğru baktı. Kaşları birden çatıldı.

Sitenin önündeki asırlık badem ağacının altına fosforlu yeşil iki kubbe çadır kurulmuştu.

Çadırların önünde rengarenk hamaklar sallanıyordu. Bir çalı süpürgesi ağaca yaslanmıştı.

Cevat Bey hemen yan villadaki Emekli Büyükelçi Selim Bey’e seslendi:

— “Selim Bey! Dürbünü getirin çabuk!”

— “Ne oldu Cevat Bey? Yangın mı var?”

— “Yangından beter! Sahilimize çadırcılar yerleşmiş!”

— “Ağacın altını kapatmışlar mı?”

— “Kapatmışlar tabii! Çamaşır ipi bile germişler dallara!”

— “Hemen müdahale etmeliyiz Cevat Bey.”

— “Nizamnameyi alıp iniyorum sahile!”

— “Zabıta mı çağırsak acaba Cevat Bey?”

— “Önce ben bir uyarayım, kanunu anlasınlar!”

— “Bizim özel şezlong alanına yaklaşmasınlar sakın!”

— “Yaklaşamazlar efendim, tapu krokisi elimde!”

Böylece Palamutbükü’nün en büyük sınıf savaşı fitillendi.

---

II. Badem Ağaçlarının Gölgesinde Yeşil Çadırlar

Çadırların sakinleri ODTÜ ve Boğaziçi’nden gelen dört üniversite öğrencisiydi.

Sırt çantalarıyla Datça otobüsünden inmişlerdi. Akçabük virajını yürüyerek geçmişlerdi.

Sıcağın altında sığınacak tek bir gölge bulmuşlardı: Asırlık nurlu badem ağacı.

Çadırın önünde küçük bir kamp ocağı tütüyordu. İki taşın arasına sıkıştırılmış emaye tavada menemen pişiyordu.

Domates kokusu kekik kokusuna karışıyordu.

Öğrencilerden Barış tahta kaşıkla menemeni karıştırırken Cevat Bey hışımla yaklaştı.

Ayağında beyaz keten pantolon ve deri terlikler vardı. Elinde sarı bir dosya tutuyordu.

— “Gençler! Kimden izin aldınız buraya çadır kurmak için?”

Barış başını kaldırdı. Gülümsedi:

— “Kimseden efendim. Burası halk plajı değil mi?”

— “Halk plajı olabilir ama bu ağaç Knidos Sitesi’nin peyzaj sınırındadır!”

— “Ağacın tapusu var mı beyefendi?”

— “Tapusu yoksa da elli yıllık teamülü vardır delikanlı!”

— “Biz sadece iki gün kalıp gideceğiz.”

— “İki gün kalamazsınız! Çadır turizmi bu koya yakışmaz!”

— “Doğada kamp yapmak anayasal haktır efendim.”

— “Ben Danıştay üyesiyim çocuk! Anayasayı bana mı öğretiyorsun?”

— “Saygımız sonsuz ama menemenimiz soğuyor efendim.”

— “Menemeninizi de alın gidin buradan!”

— “Karnımızı doyuralım bari efendim, aç mı kalalım?”

— “Köy meydanında lokanta var, oraya gidin!”

— “Öğrenciyiz biz efendim, bütçemiz sınırlı!”

Cevat Bey’in yüzü kıpkırmızı oldu. Dosyayı koltuğunun altına sıkıştırdı.

Hırsla siteye doğru yürüdü. Taş merdivenleri çıkarken arkasından tavuk yumurtasının cızırtısı geliyordu.

---

III. Kaçak Bahçe Hortumu ve Beş Litrelik Su Bidonu Krizi

Saat 16.00. Datça güneşi sırtları yakmaya başladı. Çadırdaki sular ısındı.

Gençlerden Deniz eline iki adet boş beş litrelik plastik bidon aldı.

Sitenin ortak otoparkındaki yeşil bahçe musluğuna doğru sessizce yürüdü.

O musluk sitenin artezyen kuyusuna bağlıydı. Saniyede bir litre buz gibi su akıtıyordu.

Deniz musluğu çevirdi. Su tazyikle fışkırdı:

— Şoool!

Bidonlar hızla dolmaya başladı. Fakat sitenin emekli fizik profesörü Hikmet Bey durumu balkondan fark etti.

Hemen megafonu eline aldı. Sitenin balkonundan aşağıya doğru kükredi:

— “Bırak o musluğu delikanlı!”

Deniz irkildi. Bidonu elinden düşürdü.

— “Sadece iki litre içme suyu alacaktık efendim.”

— “O su kooperatifin parasıyla çıkarılıyor! Dalgıç pompanın elektriğini biz ödüyoruz!”

— “Parasini verelim efendim.”

— “Biz su satıcısı mıyız delikanlı? Bakkala git!”

— “Bakkal iki kilometre ötede efendim.”

— “Yürü o zaman! Genç adamsın, spor olur!”

— “Hava kırk derece Hikmet Bey, insaf edin!”

— “Kurallara saygı göstereceksiniz delikanlı!”

— “İki yudum suyun lafı mı olur komşulukta?”

— “Biz komşu değiliz delikanlı, burası özel mülk!”

Hikmet Bey aşağıya indi. Musluğun vanasını demir bir anahtarla kilitledi.

Üzerine kırmızı bir asma kilit taktı. Anahtarı cebine attı:

— “Artık tek damla su akmaz buradan!”

— “Ağaçları nasıl sulayacaksınız peki?”

— “Biz kendi suyumuzu kendimiz idare ederiz delikanlı!”

Palamutbükü’nde su savaşı resmen başlamıştı. Taraflar mevzilerini tahkim etti.

---

IV. Gece Saat 01.30: Akdeniz Akşamları ve Jandarma İhbarı

Gece yarısı Palamutbükü koyu derin bir sessizliğe büründü.

Cırcır böceklerinin sesi vadide yankılanıyordu. Gökyüzünde Samanyolu çıplak gözle izleniyordu.

Fakat saat 01.30’da çadırların önünde küçük bir kamp ateşi yakıldı. Kuru zeytin dalları çıtırdadı.

Klasik gitar kılıfından çıkarıldı. Akort yapıldı:

— Tın! Tın! Tın!

Ve Türkiye sahillerinin en kaçınılmaz şarkısı başladı:

— “Akdeniz akşamları bir başka oluyooor…”

Şarkı koyda yankılandı. Gençlerin neşeli sesleri site yatak odalarına kadar sızdı.

Cevat Bey yatağında dikildi. Yastığı duvara fırlattı:

— “Yeter artık Melahat! Bu gece uyku haram bize!”

— “Gençtirler Cevat, söylesinler iki şarkı.”

— “Ne genci hanım? Saat ikide anayasal dinlenme hakkım gasp ediliyor!”

Cevat Bey telefonu kaldırdı. Datça Jandarma Karakolu’nu çevirdi:

— “Alo! Jandarma mı? Palamutbükü Knidos Sitesi önünde kamu huzuru bozuluyor!”

— “Şikayetiniz nedir efendim?”

— “İzinsiz ateş yakıldı! Yüksek desibelde müzik yayını var!”

— “Ekip gönderiyoruz efendim.”

— “Acele edin lütfen, bütün site ayakta!”

Yarım saat sonra jandarma devriye arabası koyun tozlu yolunda göründü. Mavi-kırmızı tepe lambaları badem ağaçlarını aydınlattı.

Askerler arabadan indi. Cevat Bey verandadan zafer kazanmış komutan gibi baktı.

Astsubay çadırın yanına gitti:

— “İyi akşamlar gençler. Ateşi söndürün lütfen.”

Barış hemen ayağa kalktı. Askeri selamladı:

— “Hemen söndürüyoruz komutanım. Kusura bakmayın.”

— “Gitarı da toplayın, komşular rahatsız olmuş.”

— “Tamamdır komutanım, sessizce oturuyoruz.”

— “Bir daha şikayet gelirse çadırları kaldırırız.”

— “Anlaşıldı komutanım, saygılar.”

Jandarma tutanak tutmadan ayrıldı. Cevat Bey balkonda dişlerini sıktı. İstediği kesin tahliye gerçekleşmemişti.

Cephe	Savunulan Tez	Silahlar	Zayıf Nokta
Knidos Sitesi	Özel mülkiyet ve huzur hakkı	Danıştay kararları, jandarma	Kıyı Kanunu’nun açıklığı
Çadırcı Gençlik	Doğada özgürce yaşama ideali	Akdeniz Akşamları, menemen	Şebeke suyu ve tuvalet eksikliği
Yerel Esnaf	İki taraf da müşteri olsun	Nurlu badem satışı, gazoz	Arada kalıp komşuyu küstürmek

---

V. Kıyı Kanunu Madde 5 vs Kat Mülkiyeti Nizamnamesi

Ertesi sabah saat 10.00’da sahil plajında büyük hukuk paneli kuruldu.

Cevat Bey yanına kooperatifin hukuk danışmanını alarak sahile indi.

Gençler ise kumsalda mayolarıyla oturuyordu. Barış elinde 3621 sayılı Kıyı Kanunu kitapçığını tutuyordu.

— “Bakın Cevat Bey! Madde beş ne diyor?”

— “Ne diyormuş delikanlı?”

— “Kıyılar herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır!”

— “Tamamını oku o maddenin! Kıyıların kamu yararına kullanımını düzenler!”

— “Biz de kamu yararına kamp yapıyoruz işte!”

— “Ağacın dalına mayo asmak kamu yararı mıdır?”

— “Doğal kurutma yöntemi uyguluyoruz efendim.”

— “Çevre kirliliği yaratıyorsunuz!”

— “Tek bir çöp bile bırakmadık, bakın poşetimiz burada!”

— “Buranın aidatını biz ödüyoruz delikanlı!”

— “Kumsalın aidatı olmaz efendim, deniz kamunundur!”

Tartışma büyüdü. Yan şezlonglardan köylüler ve tatilciler toplandı.

Köyün muhtarı Ali Dayı kalabalığı yardı. Elinde bir sepet taze incir vardı:

— “Ne bağrışırsınız sabah sabah yahu?”

— “Muhtar Bey, bu çadırları kaldır buradan!”

— “Niye kaldırayım Cevat Bey? Kime ne zararları var?”

— “Görüntüyü bozuyorlar Muhtar!”

— “Deniz koca deniz, gökyüzü koca gökyüzü. Hepimize yeter be ya!”

— “Kural var nizam var Ali Dayı!”

— “Gönül zenginliği de var Cevat Bey, onu unutma!”

---

VI. Sabah Ateşkesi: Nurlu Badem Kırma ve İncir Diplomasisi

Saat 11.30’da hava yine kırk dereceye dayandı.

Rüzgar durdu. Sıcağın ağırlığı iki tarafın da sesini kesti.

Barış çadırdan çıktı. Elinde bir tabak sıcak menemenle Cevat Bey’in verandasına yaklaştı.

Cevat Bey şaşkınlıkla baktı.

— “Bu nedir evlat?”

— “Köy domatesiyle yaptık efendim. Tadına bakın istedik.”

Cevat Bey tereddüt etti. Menemenin mis gibi kokusu burnuna geldi.

Eşi Melahat Hanım içeriden çıktı:

— “Al Cevat al, çocuk emek vermiş.”

Cevat Bey çatalı batırdı. Ağzına attı. Yüzündeki sert ifade yavaşça yumuşadı:

— “Tuzu biraz az olmuş ama fena değil.”

— “Afiyet olsun efendim.”

— “Dur gitme hemen. Gel şuraya otur.”

Cevat Bey masadaki nurlu badem kasesini uzattı. Küçük tahta çekici eline aldı:

— “Al şu taşı, vur bademin tepesine.”

— “Nasıl kırılıyor efendim?”

— “Yanlamasına vuracaksın, içini ezmeyeceksin!”

Barış çekici vurdu. Badem kabuğu çıtırdadı. Bembeyaz taze iç ortaya çıktı.

— Çıt.

— “Gördün mü? Datça bademi böyle yenir evlat.”

— “Çok lezzetliymiş efendim.”

— “Gitarı gece saat on ikiden sonra çalmayın yeter. İhtiyar adamız biz.”

— “Söz veriyoruz Cevat Bey, on ikide kapatırız.”

— “Hortumun kilidini de açtırıyorum. Gidin suyunuzu doldurun.”

— “Çok teşekkür ederiz efendim.”

— “Hadi gidin serinleyin denizde.”

Palamutbükü’nde barış sağlandı. Badem ağacının dalları hem taş villaları hem de yeşil çadırları eşit şekilde gölgelemeye devam etti.

Ve Datça’nın kadim denizi, kıyıya vuran berrak dalgalarıyla iki farklı dünyayı aynı çakıl taşlarında yıkadı.