Ayvalık Sarımsaklı Martı Sitesinde Deniz Kestanesi Operasyonu: Zeytinyağı, İğne ve Limon Seansı

I. İskelenin Yasak Kayalığı: Saat 15.40 ve İlk Acı Çığlık

Ağustos ayının en rüzgarlı çarşambasıydı. Saat tam 15.40’tı. Ayvalık Sarımsaklı sahilinde imbat sert esiyordu. Deniz hafif çırpıntılıydı. Martı Sitesi’nin ahşap iskelesi dalgalarla gıcırdıyordu. Havadaki tuz ve iyot kokusu genizleri yakıyordu. Termometreler gölgede 34 dereceyi gösteriyordu. Nem oranı %65 civarındaydı.

İskelenin ucundaki paslı demir merdivende derin bir insan kuyruğu vardı. Çocuklar sırayla çivileme atlıyordu. Herkes birbirini suya itiyordu. Gülüşmeler dalga seslerine karışıyordu.

On iki yaşındaki Tolga kuyrukta beklemekten sıkıldı. Islak mayosunun iplerini sıktı. İskelenin sol tarafındaki yosunlu beton ayaklara doğru yürüdü.

O bölge sitenin en tehlikeli yeriydi. Su derinliği sadece 0,8 metreydi. Dipte devasa siyah kayalar uzanıyordu. Kayaların üzerinde yüzlerce deniz kestanesi koloni kurmuştu. Site yönetimi geçen hafta oraya kırmızı bir levha asmıştı: Kayalıklara basmak kesinlikle yasaktır.

Tolga bu uyarı levhasını hiç umursamadı. Ahşap korkuluklara tutundu. Kendini serin sulara bıraktı.

Atlayış kusursuz değildi. Havadayken dengesi bozuldu. Sağ ayağının tabanı doğrudan kayanın üzerine bastı. Ayak tabanına önce sert bir batma hissi vurdu. Ardından sanki kızgın bir kömür parçası topuğuna yapıştı.

Suyun içinde tiz bir çığlık koptu:

— “Aaaaaaah! Anneeee!”

— “Ne oldu Tolga? Boğuluyor musun?”

— “Kestane! Kestaneye bastım! Yandım ben!”

— “Kıpırdama geliyoruz!”

Tolga tek ayak üstünde çırpındı. İskeledeki iki abi hemen suya atladı. Tolga’yı iki kolundan kavradılar. Islak ahşap zemine güçlükle çıkardılar.

Tolga sırtüstü yattı. Sağ ayağını havaya dikti. Manzara korkunçtu. Topuğunda, taban çukurunda ve başparmağının altında tam yirmi iki adet siyah nokta vardı. Dikenler etin içine derinden gömülmüştü. Uçları derinin altında kırılmıştı. Çevresi anında morarmaya başladı.

İskeledeki tatilciler anında etrafına toplandı. Teyzeler ellerini dizlerine vurdu:

— “Vah yavrum vah! Simsiyah olmuş tabanı!”

— “Basmasın sakın yere! Dikenler daha derine yürür!”

— “Kırılırsa iltihap yapar! İltihap kemiğe işler!”

— “Hemen yukarı çıkarın. Güner Hanım’ın balkonuna götürün!”

Tolga’yı kucakladılar. Çıplak, kumlu ve ıslak bedenini sitenin C Blok merdivenlerinden yukarı taşıdılar.

---

II. Balkon Reviri Kuruluyor: Hasır Sandalye ve Tokai Çakmak

Saat 15.55’te Tolga üçüncü kattaki balkonun beyaz plastik masasına yatırıldı. Balkon anında bir mahalle revirine dönüştü. Deniz manzaralı açık hava ameliyathanesi kuruldu.

Tolga’nın annesi Güner Hanım mutfaktan fırladı. Elinde sarı bir mutfak tülbenti vardı. Yüzü kireç gibi bembeyazdı:

— “Ben sana demedim mi o iskeleden atlama diye!”

— “Anne çok acıyor! Dokunmayın ayağıma!”

— “Sus bağırma, bütün site başımıza toplandı!”

— “Ayağımı kesin kurtulayım! Vallahi billahi dayanamıyorum!”

— “Saçmalama çocuk! Ayak kesilir mi hiç?”

Balkonun hasır koltuğuna yetmiş yaşındaki Naciye Anneanne oturdu. Operasyonun başcerrahı oydu. Yılların tecrübesi gözlerinden okunuyordu. Ayvalık’ın yerlisiydi. Kestane dikeniyle büyümüştü. Sayısız yeğenin topuğunu temizlemişti.

Naciye Anneanne komutları peş peşe sıraladı:

— “Güner, hemen mutfaktan saf sızma zeytinyağını getir!”

— “Getiriyorum anne!”

— “Bir de dikiş kutusundan en kalın yorgan iğnesini kap gel!”

— “Cımbız da getireyim mi?”

— “Cımbız almaz bunları. Uçları içeride kırılmış. İğneyle deşeceğiz.”

— “Çakmak nerede? İğnenin ucunu yakmamız lazım!”

Babanın pantolon cebinden mavi bir Tokai çakmak çıktı. Naciye Anneanne çakmağı çaktı. Sarı alev rüzgarda titredi. Paslanmaz çelik dikiş iğnesinin ucunu alevin içine soktu. Metal uç önce kızardı. Ardından siyah bir is tabakasıyla kaplandı.

Tolga alevleri gördü. Gözleri dehşetle büyüdü:

— “Anneanne o koca iğneyi etime mi sokacaksın?”

— “Mikrobunu kırıyoruz evladım. Kıpırdama sakın!”

— “Ben doktora gitmek istiyorum! Sağlık ocağına götürün beni!”

— “Sağlık ocağındaki doktor da bunu yapacak. Hem orası ne anlar zeytinyağından!”

— “İğne çok sivri anneanne!”

— “Sivri olmazsa dikeni yakalayamaz yavrum!”

---

III. Ameliyat Protokolü: Yorgan İğnesi, Arcopal Çanak ve Saf Zeytinyağı

Operasyon saat 16.10’da resmen başladı. Beyaz mermer masanın üstüne Arcopal marka kahverengi desenli çukur bir kase kondu. Kasenin içine yarım su bardağı yeşil Körfez zeytinyağı döküldü. Yağ asitliydi. Hakiki Edremit zeytinyağı kokusu balkonu sardı.

Naciye Anneanne parmaklarını zeytinyağına batırdı. Tolga’nın tabanını bolca yağladı:

— “Önce et bir güzel yumuşasın. Yağ dikeni kusar derler.”

Tolga inledi:

— “Acıyor diyorum anneanne! Bastırma oraya!”

Anneanne kulak asmadı. Sol eliyle çocuğun topuğunu sımsıkı kavradı. Mengeneyle sıkılmış gibi kilitledi. Sağ elindeki kararmış iğneyi en büyük siyah noktaya doğru yaklaştırdı.

Balkon korkuluğunda üç komşu teyze toplandı. B Blok’tan komşu Şükran Hanım başını uzattı:

— “Güneşe doğru tutun ayağı. Işık arkadan vursun.”

— “İğneyi çok derine daldırma Naciye Abla, damara gelir!”

— “Ben ne yaptığımı bilirim Şükran. Sen git limon kes!”

— “Pamuk da getireyim mi?”

— “Getir getir, kanarsa sileriz.”

Naciye Anneanne iğnenin ucunu derinin ilk tabakasına taktı. Tolga avazı çıktığı kadar bağırdı:

— “İmdââât! Kurtarın beni!”

Çığlık sitenin avlusunda yankılandı. Bahçedeki sokak kedileri çalıların arasına kaçtı. Aşağıda oynayan çocuklar kafalarını kaldırıp üçüncü kata baktı. Herkes fısıldaştı:

— “Tolga’yı kesiyorlar!”

— “Yok yahu, kestaneye basmış garibim.”

Müdahale Aşaması	Kullanılan Malzeme	Acı Seviyesi	Beklenen Fayda
Yüzey Yağlama	Erken hasat sızma zeytinyağı	Düşük	Deriyi gevşetir, dikeni kaydırır
Alevle Sterilizasyon	Tokai çakmak ve yorgan iğnesi	Sıfır (psikolojik yüksek)	Pas ve mikrobu yok eder
Cerrahi Deşme	İğne ucu kanca manevrası	Çok Yüksek	Kırık dikenin başını yakalar
Asit Kompresi	Sulukule limonu ve kaya tuzu	Yakıcı	Kalsiyum dikeni eritir
Gece Ambalajı	Naylon poşet ve yün çorap	Orta	Sabaha kadar dikeni dışarı atar

Naciye Anneanne iğneyi milimetrik bir hareketle yukarı kanırttı: Pıt. İlk siyah parça dışarı fırladı. Zeytinyağlı tabağın kenarına düştü. Boyu yaklaşık 0,3 santimdi.

— “İşte çıktı ilki! Gördün mü bak, hiç acımadı!”

— “Nasıl acımadı anneanne? Canım çıktı!”

— “Daha yirmi bir tane var yavrum. Sabret biraz.”

— “Ben hepsini çıkarttırmam!”

— “Yarısı çıksa yeter, gerisini limon halleder.”

---

IV. Komşu Uzmanlar Heyeti ve Çelişen Tedavi Doktrinleri

Saat 16.45 oldu. Operasyon devam etti. Balkondaki heyet daha da genişledi. Sitenin emekli ziraat mühendisi Cevdet Bey terlikleriyle kapıda belirdi. Elinde yarım şişe saf mavi ispirto vardı:

— “Yanlış yapıyorsunuz Güner Hanım! İğneyle et deşilmez!”

Naciye Anneanne başını kaldırdı. Gözlüklerinin üstünden ters bir bakış fırlattı:

— “Sen karışma mühendis bey! Biz kırk yıldır bu usulle çıkarırız.”

— “Bilimsel değil bu yöntem. Ete mikrop bindiriyorsunuz.”

— “Ne yapalım peki? Çocuğun ayağında mı kalsın o kazıklar?”

— “Sıcak sirkeli suya sokacaksınız ayağı. Asit dikeni kendiliğinden çözer.”

Karşı balkondan emekli albayın hanımı Müşerref Teyze seslendi:

— “Sirke deriyi tahriş eder Cevdet Bey! En iyisi domates sarmak!”

— “Domates mi? Salça mı yapıyoruz ayağı?”

— “Gülmeyin! Domatesin çekirdekli kısmı dikeni vakum gibi çeker!”

— “Yok artık! Bir de pirinç atın içine, pilav olsun!”

— “Alay etmeyin benimle! Annem bize hep öyle yapardı!”

Balkonda büyük bir curcuna koptu. Her kafadan ayrı bir halk ilacı teklifi fışkırdı. Biri vazelin sürün dedi. Diğeri taze incir sütü damlatalım dedi. Yan bloktan gelen bir balıkçı ise tek çarenin çiğ deniz suyu olduğunu iddia etti.

Naciye Anneanne elindeki iğneyi masaya sertçe vurdu:

— “Yeter be! Burası millet meclisi mi ameliyathane mi?”

— “Herkes kendi balkonuna dönsün!”

— “Ben bu çocuğun ayağını temizlemeden bu masadan kalkmam!”

Balkondaki uğultu bir anda kesildi. Tolga gözyaşları içinde anneannesine yalvardı:

— “Anneanne ne olur bırak artık. Yedi tanesini çıkardın. Gerisi kalsın.”

— “Olmaz evladım. O dikenler içeride iltihap yapar. Yarın ayağına basamazsın.”

— “Zaten basamıyorum ki!”

— “Yarına hiçbir şeyin kalmayacak. Bana güven.”

---

V. Limonlu Çorap ve Gece Nöbeti: Dikenlerin Tahliyesi

Saat 17.30 oldu. En zorlu dikenler hala derinin derinliklerindeydi. İğneyle ulaşılamayacak kadar içeri batmışlardı. Topuk kıpkırmızı kesilmişti. Ciddi bir şişlik başladı.

Naciye Anneanne cerrahi aletleri kenara bıraktı. Geleneksel yazlık tıbbının nihai silahını devreye soktu: Limon-Zeytinyağı Kompresi.

Güner Hanım mutfaktan kalın dilimlenmiş iki adet sulu köy limonu getirdi. Limonların üzerine bolca zeytinyağı gezdirildi. Biraz da iri kaya tuzu serpildi.

Anneanne limon dilimlerini doğrudan Tolga’nın delik deşik olmuş topuğuna bastırdı.

Tolga yerinden zıpladı:

— “Yandım anam! Ateş bastı!”

— “Bağırma! Limonun asidi o dikenleri sabaha kadar eritecek!”

— “Ateş atıyor topuğumdan!”

— “Şifa o şifa! Dayan biraz!”

Limonların üstüne sarı tülbent sarıldı. Tülbentin üzerine şeffaf bir buzdolabı poşeti geçirildi. En dışa ise Tolga’nın kışlık kalın yün çorabı giydirildi. Çorap koli bandıyla bileğe sımsıkı yapıştırıldı. Ayak kocaman beyaz bir kundağa benzedi.

Tolga salondaki çekyata doğru atıldı. Tek ayak üstünde zıpladı. Yastığa başını koydu. Ağlamaktan göz kapakları şişmişti. Yorgunluktan bitkin düştü.

Akşam ezanı okundu. Rüzgar yavaşça dindi. Sarımsaklı sahilinde mangal dumanları tüttü. Sitedeki diğer çocuklar akşam piyasasına çıktı. Dondurmacının zili uzaktan duyuldu.

Tolga ise tavandaki vantilatörün dönüşünü izledi. Ayağının altında nabız gibi atan bir zonklama vardı: Küt, küt, küt.

Gece yarısı saat 01.30 oldu. Anne sessizce salona girdi. Çoraba dokundu. Ayağın hararetini kontrol etti:

— “Ağrın var mı oğlum?”

— “Azaldı anne. Uyuştu sanki.”

— “Sabaha o dikenler çoraba dökülecek. Gör bak.”

Sabah güneş doğdu. Ayvalık körfezi kızıla boyandı. Salonda meraklı bir kalabalık toplandı. Çorap yavaşça kesildi. Poşet açıldı.

Zeytinyağı ve limon mucizesini göstermişti. Deri bembeyaz ve yumuşacık olmuştu. Kalan dikenlerin çoğu gözeneklerden dışarı fırlamıştı. Naciye Anneanne cımbızla son siyah parçaları tek tek topladı. Hiçbiri kırılmadan çıktı.

Tolga sağ ayağını temkinli bir şekilde halıya bastı. Hafif bir sızı vardı ama topuk yere değiyordu. Salondan balkona kadar tek ayak üstünde yürüdü. Sonra iki ayağının üstünde dikildi.

Denize baktı. Sarımsaklı iskelesi sabah güneşinde pırıl pırıl parlıyordu. Dünkü gözyaşları unutulmuştu bile. Tolga bahçedeki arkadaşlarına balkondan bağırdı:

— “Öğleden sonra havuza geliyorum! Ama iskeleye bir daha asla adım atmam!”

Bu yemin, gelecek hafta yeni bir kestaneye basılana kadar geçerliydi.