Dondurmacının Ziline Koşan Islak Parmak Arası Terlikler: Balkondan Atılan Düğümlü Mendiller ve Vişne Damlası
Çınarcık sahilinde saat 16:00'da üç tekerlekli arabanın pirinç zili çaldığında, balkondan atılan mendile sarılı bozuk parayı kapıp ıslak terliklerle koşan çocukların dondurma maratonu.
dondurmacinin-ziline-kosan-islak-parmak-arasi-terlikler 
I. Saat 16:00: Çınarcık Sahilinde Pirinç Zilin Büyülü Çınlaması
Ağustos ikindisi Çınarcık Yalı Sitesi’nin geniş bahçesini ağır bir sıcaklıkla sarmıştı. Saat tam 16:00’ydı. Asfalt sıcaktan sakız gibi yumuşamıştı.
Kıyıdan yeni dönen çocukların ayakları hala deniz kumu ve tuzla kaplıydı. Parmak arası mavi Gezer terlikler ıslak topuklara çarptıkça ritmik sesler çıkarıyordu: Şap… Şup… Fırt… Fırt.
Hava öylesine sıcaktı ki çam iğnelerinden reçine kokuları tütüyordu. Balkonlarda asılı duran ıslak mayolardan ve rengarenk havlulardan yere damlalar düşüyordu.
Tam o saniyede sitenin ana giriş demir kapısından o kutsal ve tiz ses yankılandı: ÇINGIR… ÇINGIR… ÇINGIR!
Bu sıradan bir çıngırak sesi değildi. Bu, üç tekerlekli seyyar dondurma arabasının pirinç ziliydi.
Hemen ardından kalın ve son derece neşeli bir haykırış sokakları inletti:
— “DONDURRRRMAAACIII! KAYMAKLIII, VİŞNELİİİ, ÇİKOLATALIII!”
Sitede hayat o anda tamamen durdu.
Balkon demirlerine tünemiş kumrular pır diye havalandı. Çardakta tavla oynayan emekli amcalar zarları ellerinde unuttu.
Bahçede seksek oynayan, bisiklet süren, ip atlayan bütün çocuklar anında kulak kabarttı. On yaşındaki Sinan ile sekiz yaşındaki kardeşi Pelin oldukları yerde çivilendi.
Sinan gözlerini heyecanla kardeşine dikti:
— “Pelin! Dondurmacı Rıza Dayı geldi!”
— “Ağabey vallahi o! Koş anneme seslen çabuk!”
— “Balkonun altına geçelim hemen!”
— “Dondurmacı Martı Sitesi’ne kaçmadan yetişmemiz lazım!”
— “Terliğin tekini düşürme sakın yolda!”
İki kardeş ıslak terliklerini şapırdatarak sitenin 3 numaralı bloğunun altına doğru depar attılar.
II. Balkon İletişim Hattı: Beyaz Mendile Düğümlenen Madeni Paralar
Sinan ikinci kat balkonunun tam altına geldi. Başını gökyüzüne kaldırdı. İki elini ağzına boru yaptı:
— “ANNEEEEE! ANNE BAKSANA BALKONA BİR DAKİKA!”
Mutfak penceresinden çocukların annesi Melahat Hanım kafasını uzattı. Elinde hamur yoğurma teli vardı:
— “Ne bağırıyorsun avaz avaz Sinan? Ne oldu yine sokakta?”
— “Anne dondurmacı geldi! Para at aşağıya ne olur!”
— “Daha yeni soğuk karpuz yediniz ya çocuk! İştahınız kapanacak!”
Pelin zıplayarak araya girdi:
— “Anneciğim lütfen! Sadece birer top yiyeceğiz!”
— “Babanız akşam kızar ama bana!”
— “Kızmaz anne, babam da sever vişneli dondurmayı!”
Melahat Hanım derin bir iç çekti:
— “Tamam durun orada, geliyorum. Asfalttan çekilin kafanıza düşmesin!”
Melahat Hanım içeri girdi. İki dakika sonra balkona döndü.
Elinde beyaz kenarları oyalı pamuklu bir kumaş mendil vardı.
O dönemde balkondan çıplak madeni para asla aşağıya atılmazdı.
Çünkü çıplak madeni para asfalta çarptığında fırıl fırıl sekerdi. Ya park halindeki arabaların altına kaçardı ya da mazgallara düşüp kaybolurdu.
Bu yüzden Türk yazlık anneleri dahi bir balistik çözüm geliştirmişti.
Melahat Hanım iki adet madeni 50 bin liralık sarı parayı mendilin tam ortasına koydu. Mendili dört köşesinden bohça gibi topladı. Ucuna sıkı bir düğüm attı.
Balkon demirinden aşağıya doğru sarkıttı:
— “Sinan tut şunu! Sakın elinden kaçırma!”
Mendil havada küçük bir paraşüt gibi süzüldü. Sinan iki eliyle havada kaptı: Şap!
Düğümlü mendil sıcacıktı. İçindeki madeni paraların metalik çinko kokusu burnuna geldi.
Sinan düğümü dişleriyle saniyeler içinde çözdü. Paraları avucuna sıkıştırdı:
— “Koş Pelin! Rıza Dayı dut ağacının altına park ediyor!”
III. Üç Tekerlekli Dondurma Arabasının Anatomisi ve Krom Kazanlar
İki kardeş sitenin otopark virajını dönerken Pelin’in terliği ayağından fırladı. Fakat durmadı, sekerek terliğini kaptı.
Dondurma arabası yolun kenarındaki ulu dut ağacının koyu gölgesine yanaşmıştı.
Bu seyyar araba gerçek bir mekanik şaheserdi.
Ön tarafında devasa beyaz ahşap bir kasa vardı. Kasanın üstü parlak sarı bir brandayla örtülmüştü.
Brandanın kenarlarında kırmızı kumaş püsküller rüzgarda tatlı tatlı sallanıyordu. Kasanın içine gömülmüş dört adet silindirik derin krom dondurma kazanı vardı.
Kazanların etrafı sabah erkenden buzhaneden alınan kalın tuz ve kalıp buz tabakasıyla sarılmıştı. Bu sayede dondurmalar akşama kadar taş gibi sert kalırdı.
Dondurmacı Rıza Dayı başında beyaz kasketi ve bembeyaz tertemiz önlüğüyle dikiliyordu.
Gidonunda kırmızı kauçuk bir korna takılıydı. Arada bir kornaya basardı: DÜÜÜT-DÜÜÜT!
Krom kapağı açtığı an kazandan dışarıya doğru bembeyaz soğuk bir sis bulutu fışkırdı. O buz gibi dumanla beraber insanın aklını başından alan taze keçi sütü, salep ve vanilya kokusu çevreye yayıldı.
Dondurma tezgahındaki hiyerarşik lezzet tablosu şöyleydi:
| Çeşit Adı | Rengi ve Kıvamı | Çocuklar Arasındaki Tercih | Tüketim Riski |
|---|---|---|---|
| Kaymaklı | Kar beyazı, sakız gibi uzayan | En Yüksek (%45) | Çabuk erimez, garanti lezzet |
| Vişneli | Koyu bordo, ekşimsi buzlu | Çok Yüksek (%35) | Bileğe akıp kumaş boyama riski |
| Çikolatalı | Koyu kahverengi, yoğun kakao | Yüksek (%15) | Güneşte anında sıvılaşma tehlikesi |
| Limonlu | Açık sarı, ferahlatıcı ekşi | Orta (%5) | Ekşi seven gurmelerin tercihi |
Rıza Dayı uzun saplı çelik kaşığını kazanın dibine daldırdı. Kol kasları gerildi. Bileğini ustaca döndürdü.
Kaşığı kazanın çelik kenarına sertçe vurdu: TAK-TAK-TAK!
Dondurma topu kaşığın ucunda kusursuz bir küre halinde parladı.
IV. Kaşık Şovu, Kornet Külahlar ve Dondurmacı Şakaları
Arabanın etrafında bir anda en az yirmi çocuk toplandı. Herkes elindeki kırışık paraları havaya uzatıyordu.
Sinan kalabalığı dirsekleriyle yararak öne geçti:
— “Rıza Dayı! Bize iki külah ver hemen!”
Rıza Dayı bıyık altından kurnazca güldü:
— “Hangi çeşitlerden olsun bakalım delikanlı?”
— “Benimki bir top kaymak, bir top vişne olsun!”
Pelin parmaklarının ucunda yükseldi:
— “Benimki de iki top çikolata olsun Rıza Dayı!”
Rıza Dayı kağıt kılıfından çıtır çıtır sarı külahı çıkardı.
Kaymaklı dondurmayı külahın içine ustalıkla yerleştirdi.
Ardından vişneli kazana daldı. Bordo renkli buzlu küreyi kaymağın üstüne büyük bir maharetle kondurdu.
Külahı Sinan’a doğru uzattı.
Sinan tam elini atıp külahı tutacakken, Rıza Dayı külahı bir anda havada ters çevirdi!
Dondurma yere düşmedi. Hakiki saleple dövülmüş maraş dondurması külahın ucuna yapışıp asılı kaldı.
Bütün çocuklar kıkırdayarak kahkahayı bastı:
— “Hahaha! Yine kandırdı Sinan’ı!”
Sinan utançtan kıpkırmızı oldu:
— “Rıza Dayı ver artık dondurmamı, eriyecek sıcaktan!”
Rıza Dayı külahı son bir taklayla çevirip Sinan’ın eline bıraktı:
— “Al bakalım aslan parçası. Afiyet şeker olsun.”
Pelin de çikolatalı külahını sevinçle aldı.
Paralar Rıza Dayı’nın önlüğündeki deri para çantasına şıngırdayarak girdi.
V. Zamana Karşı Yarış: Bileğe Doğru Süzülen Vişne Nehri
Külahı teslim almak zaferin sadece başlangıcıydı. Asıl büyük hayatta kalma mücadelesi şimdi başlıyordu.
Dışarıdaki hava sıcaklığı gölgede bile tam otuz sekiz dereceydi.
Dondurma sıcak havaya temas ettiği ilk saniyede erimeye başladı.
Vişneli dondurma topunun kenarlarından parlak kırmızı damlalar süzüldü.
Damlalar önce çıtır külahın baklava desenli yüzeyi üzerinden aşağıya aktı.
Sinan dilini büyük bir hızla hareket ettirdi: Hap… Şup…
Fakat ağustos güneşi dondurmacı kaşığından çok daha hızlıydı.
Bir damla koyu kırmızı vişne suyu Sinan’ın başparmağına damladı. Oradan bileğine doğru sıcak bir nehir gibi süzüldü.
Sinan panik içinde kolunu havaya kaldırdı:
— “Eyvah! Akıyor Pelin! Yetişemiyorum bu merete!”
— “Ağabey külahın altını ısır, alttan damlıyor!”
— “Alttan ısırırsam dondurma komple tişörtüme boşalır!”
— “Bileğini yala çabuk, yere damlayacak!”
Sinan bileğini dudaklarına yapıştırdı. Kırmızı damlayı son anda yakaladı.
Fakat bu kez çikolatalı dondurma Pelin’in burnuna ve çenesine bulaştı. İki kardeş kaldırımın kenarına çöktüler.
Dillerini birer radar gibi kullanarak külahın etrafında dört döndüler.
Bilekler, parmaklar ve dirsekler tamamen yapış yapış oldu.
Fakat o vişnenin mayhoş tadı ile keçi sütlü kaymağın kıvamı damaklarında patladığında dünyadaki bütün dertler yok oldu.
Bu eşsiz lezzet, hiçbir modern kafenin veremeyeceği kadar saf ve masum bir mutluluk doluydu.
VI. Asfalttaki Damlalar ve Ertesi Günün Zili
On dakika içinde dondurma külahları son kırıntısına kadar tüketildi. Külahın en dibindeki o sert, dondurma dolgulu sivri uç son lokma olarak ağza atıldı: Çıtır.
Dondurma arabasının pirinç zili sitenin uzak sokaklarında tekrar çınladı: Çıngır… Çıngır… Çıngır…
Rıza Dayı yokuş yukarı arabasını iterek gözden kayboldu. Kırmızı kornasını son kez öttürdü: DÜÜT!
Geriye sadece sıcak asfaltın üstünde buharlaşan birkaç damla vişne lekesi kaldı. Karıncalar o tatlı damlaların etrafında bayram etmeye başlamıştı bile.
Sinan ile Pelin bahçedeki döküm çeşmenin yanına gittiler.
Buz gibi kuyu suyuyla yapış yapış olmuş kollarını ve yüzlerini yıkadılar.
Sinan ıslak saçlarını geriye doğru taradı:
— “Yarın ne yiyeceksin Pelin?”
Pelin gülümsedi:
— “Yarın üç top alacağım ağabey. Limon, kaymak, vişne.”
— “Annem üç topa para vermez ki kızım.”
— “Ben mendile şimdiden iki taş saklarım, para ağır görünsün.”
İki kardeş gülüşerek sitenin serin çimlerine uzandılar.
Akşam rüzgarı bahçedeki hanımeli çiçeklerinin kokusunu getirdi.
Sokak lambaları birer birer sarı ışıklarını yaktı.
Balkonlardan çatal bıçak sesleri duyulmaya başladı.
Çocukluğun yaz günleri, o pirinç zilin neşeli sesiyle başlardı.
Ve bileğe damlayan bir dondurmanın tatlı serinliğiyle sonsuzluğa karışırdı.
O külahın tadı, insanın damağında bir ömür boyu silinmeden kalacaktı.